Faktori rizika za nastanak raka grlića materice - Brankica Galić; Snježana Šipka; Jadranka Pešević-Pajčin; Žani Banjanin (Биомедицинска истраживања, 2015)
Uvod. Premaligne i maligne promjene grlića materice mogu biti udružene sarazličitim faktorima rizika. Cilj rada je bio da se analiziraju faktori rizika zanastanak raka grlića materice, utvrdi prisutnost humanog papiloma virusa(HPV) kod ispitanica sa patološkim Papanikolau (Papa) nalazom i analizirakorelacija između citoloških, kolposkopskih, patohistoloških i HPV nalaza.Metode. Prospektivnom studijom obuhvaćeno je 108 žena (25-65 godina)pregledanih u specijalističkoj ambulanti DZ Banja Luka od 2008-2010. godine.Ispitanice su odabrane slučajnim izborom, a isključene su trudnice i pacijenticekod kojih je urađena histerektomija. Svim ispitanicama su uzeti podaci pomoćuanketnog upitnika, urađen ginekološki pregled, a u zavisnosti od nalaza iinspekcije grlića materice, citološka analiza metodom Papa. Kod ispitanicasa sumnjivim nalazom pri ginekološkom pregledu, abnormalnim citološkimnalazom ili nalazom koilocita rađena je kolposkopija, a kod posljednjih i testiranjena HPV. Ispitanicama sa ponovnim citološkim i/ili kolposkopskimabnormalnim nalazom urađena je biopsija.Rezultati. Učestalost abnormalnog Papa nalaza nije zavisila od prethodnihinfekcija (χ2=5,40, p=0,369). Abnormalni Papa nalaz bio je značajno češći kodispitanica koje su koristile oralnu hormonalnu kontracepciju (5/5) u odnosuna one koje je nisu koristile (34/88) (χ2=9,61, p=0,022), kod ispitanica sa višepartnera (χ2=14,42 p<0,0001) i kod pušača (16/27) u odnosu na nepušače(25/70) (χ2=6,202, p=0,045). Od 72 ispitanice testirane na HPV pozitivannalaz su imale 33, a 26 od njih je imalo abnormalan Papa nalaz, dok je od 39sa negativnim HPV 6 imalo abnormalan Papa nalaz. Patološki kolposkopskinalaz otkriven je kod 57 od 76 pregledanih ispitanica. Biopsija je urađenakod 50 ispitanica i između abnormalnog Papa i pozitivnog patohistološkognalaza postoji značajna povezanost.Zaključak. Abnormalan Papa nalaz otkriven je značajno češće kod ispitanicakoje su imale HPV infekcije, bile pušaši, koristile oralnu hormonalnu kontracepcijui imale više partnera.
Keywords: faktori rizika; rak grlića materice; HPV infekcija